Homeros’un ünlü Odise Destanı'ndan yola çıkarak duygular üzerine soruşturma yapıyoruz.

Destan, Komutan Odise liderliğindeki 12 Yunan gemisinin, Truvalılar’a karşı kazanılan zaferin ardından, 10 yıl süren eve geri dönüş yolculuğunu konu almaktadır. Bu eğitimde, bu destandaki bazı hikayelerden yola çıkarak Duygular Felsefesi alanındaki 4 konuyu tartışıyoruz: Mutluluk, Özgürlük, Sevgi, Cesaret.*

1. Hafta: Lotus Adası ve Mutluluk

Büyük fırtınanın ardından Lotus Adası’na düşen Komutan Odise ve askerleri, burada sihirli lotus şurubuyla karşılaşırlar. Bu şuruptan içenler, bütün sorunlarını ve sorumluluklarını unutup hep mutlu olurlar. Odise, içeni sürekli mutlu yapan ve kaygılarını unutmasını sağlayan lotus şurubunu içmeli midir, içmemeli midir?

2. Hafta: Sirenler’in Adası ve Özgürlük

Odise ve askerleri büyüleyici sesleriyle şarkı söyleyen Sirenler’in adasına yaklaşmıştır. Onların büyüleyici sesini duyan herkesin, o sese ulaşmak için denize atlayacağını ve ölümle karşılaşacağını bilmektedirler. O yüzden Odise, tüm askerlerine kulaklarını balmumuyla tıkamalarını söyler. Kendisini ise kulakları açık, geminin direğine bağlatır. Odise bu muhteşem sesin etkisi altına girer ve ona ulaşamadığı için çok üzülür. Askerlerinden biri sesi merak eder, kulaklarındaki balmumunu çıkarır ve denize atlar. Diğer askerler ise Odise’ye itaat ederler ve Sirenler’in sesini çok merak ettikleri halde, kulaklarından balmumunu çıkarmazlar. Şimdi burada özgür olan kimdir? Sirenler’in sesini duyan ve acı çeken Odise mi, Sirenler’in sesini duyan ve ölüme giden asker mi, yoksa Sirenler’in sesini duyma merakından vazgeçerek hayatta kalan askerler mi?

3. Hafta: Kalipso’nun Adası ve Sevgi

Odise, büyük fırtınanın ardından yarı baygın bir halde su perisi Kalipso’nun  adasına düşer. Kalipso ona bakar, onu iyileştirir ve ona aşık olur. Odise ise evine ve onu bekleyen karısına ve çocuğuna kavuşmak ister. Odise, Kalipso’nun ‘bu adadan kurtulmak istiyorsan beni sevmeli ve benimle evlenmelisin’ isteğine nasıl cevap verebilir?

4. Hafta: Phaiaklar’ın Adası ve Cesaret

Odise, Phaiaklar’ın adasına düştüğünde, kimliğini unutmuştur. Ne Odise kendisinin kim olduğunu bilmektedir, ne de Phaiaklar karşılarındaki kişinin Odise olduğunu bilmektedirler. Gece olunca Phaiaklar konuklarına Odise’nin savaş hikayelerini anlatırlar. Hikayenin bir yerinde Odise’nin savaşa gitmemek için deli rolü yaptığını anlatırlar. Odise, kendi hikayesinin anlatıldığından habersiz, bu adamın ne kadar korkak olduğunu söyler. Phaiaklar ise öyle olmadığını söylerler, çünkü Odise’nin savaşa giderse 20 yıl dönemeyeceğini kahinlerden öğrendiğini, o yüzden deli rolü yaptığını söylerler. Odise, savaşa gitmemek için deli rolü yapan bir korkak mıdır, yoksa haklı gerekçesi olan cesur bir insan mıdır?

* Bu eğitimi, Peter Worley’nin The If Odyssey adlı kitabından faydalanarak hazırladık.

Worley, Peter. The If Odyssey: A Philosophic Journey Through Greek Myth and Storytelling for 8-16 Year-Olds. London: A&C Black, 2012.